Bolków i ciężkie granie

wrzesień 2023

Jedną z wizytówek województwa dolnośląskiego jest z pewnością średniowieczny zamek położony w miejscowości Bolków. Jest to miejsce znane w Polsce przede wszystkim ze względu na odbywający się tam corocznie festiwal Castle Party, na który ściągają tłumnie fani ciężkiego grania z całego kraju. Przy okazji pobytu w Bolkowie, czy to na festiwalu, czy też w celach turystycznych, warto zaznajomić się także z bogatą historią miasta i górującej nad nim dawnej siedziby książąt z dynastii Piastów.

Zamek został wzniesiony w XIII wieku. Jego pierwszym właścicielem był książę legnicki Bolesław II Rogatka, a następnie jego syn Bolko I Surowy, książę świdnicko-jaworski. Kolejne pokolenia władców stopniowo rozbudowują budowlę, umacniając ją do tego stopnia, że staje się najpotężniejszą twierdzą na całym Śląsku. Dodatkowo na zamku mieścił się wówczas skarbiec książęcy.

Fortyfikacje pomagały rodowi książęcemu zachować niezależność aż do XIV wieku, kiedy to posiadłości książąt świdnicko-jaworskich ostatecznie przechodzą na własność królów Czech. Dzieje się tak dlatego, że księżna Anna, córka władającego zamkiem Bolka II, wychodzi w 1353 roku za mąż za króla Karola IV Luksemburskiego. Bolko II zarządza gmachem aż do swojej śmierci w 1392 roku, ale wówczas trafia on w ręce czeskie.

Zgodnie z legendą Bolko II miał mieć syna Michasia, który był prawowitym następcą tronu. Poniósł on podobno śmierć w wyniku nieostrożnego żartu nadwornego błazna, który strzelił do chłopca z procy. Czy ta historia naprawdę się wydarzyła? Nie wiadomo. Historycy nie są przekonani nawet co do tego, czy Bolko II naprawdę miał syna. Gdyby jednak miał, dalsze dzieje zamku w Bolkowie potoczyłyby się z pewnością inaczej.

Można powiedzieć, że zmiana właściciela nie wychodzi miastu na dobre – w trakcie wojen husyckich zostaje ono zniszczone. Późniejszy król czeski Jerzy z Podiebradów osadza na zamku rycerza Jana z Czernej, który słynie z dokonywania w okolicy licznych grabieży. Daje się on mieszkańcom Śląska we znaki tak bardzo, że w 1468 roku mieszczanie z Wrocławia i Świdnicy organizują wyprawę zbrojną przeciwko niemu, zdobywają bolkowski zamek i wieszają znienawidzonego władcę na wieży.

W XVI wieku warownia zostaje przebudowana w obowiązującym wówczas stylu renesansowym. Rozbudowano także zamkowe fortyfikacje. Umocniona budowla nie jest jednak w stanie wytrzymać naporu Szwedów w czasie wojny trzydziestoletniej – w 1646 roku Bolków został zdobyty, a zamek mocno w wojnie ucierpiał.

XVIII wiek przynosi uspokojenie. W 1703 roku zamek przechodzi do rąk zakonników z klasztoru położonego w nieodległym Krzeszowie, a ponad sto lat później zostaje własnością państwa pruskiego. Od tego momentu zamek będzie już zawsze niezamieszkały, choć czasem będzie użytkowany przez krótki okres. Tak będzie między innymi w 1813 roku, kiedy to stacjonowały na nim wojska rosyjskie po odwrocie Napoleona spod Moskwy.

Zamek stopniowo popadał w ruinę, przez co w 1885 roku władze miejskie zezwoliły na jego częściową rozbiórkę. Materiał z zamkowych murów posłużył do budowy okolicznych dróg. Na początku XX wieku państwo niemieckie próbowało ożywić Bolków, tworząc na zamku muzeum regionalne oraz schronisko młodzieżowe.

II wojna światowa przynosi zmianę granic, a Bolków staje się częścią Polski. Od lat 50. na zamku miały miejsce liczne prace archeologiczne oraz zabezpieczające. Zamek udostępniony jest obecnie do zwiedzania. Na parterze można oglądać tymczasowe wystawy, a dodatkową atrakcją jest możliwość wejścia na wieżę zamkową, skąd rozciąga się widok na okolicę.

Zamek warto odwiedzić nie tylko w czasie Castle Party. Działające w Bolkowie bractwo rycerskie organizuje także turnieje rycerskie, co może być atrakcją zwłaszcza dla najmłodszych turystów. W przeszłości na zamku miały miejsce również inne imprezy okolicznościowe, np. Lato z Radiem czy wieczory poetyckie. Będąc w okolicy, warto zajrzeć także do zamku w Świnach – jest położony raptem kilka kilometrów dalej, a widać go nawet z wieży bolkowskiego zamku.

Informacje praktyczne:

Zwiedzanie zamku zajmie około pół godziny. W okresie wakacyjnym muzeum na zamku czynne jest w każdy dzień tygodnia. Ostatnie wejście możliwe jest pół godziny przed zamknięciem. Parking pod zamkiem jest osobno płatny.

Lokalizację obiektu przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.