Brzeg i Śląski Wawel

marzec 2023

Zamek Piastów Śląskich w Brzegu jest zabytkiem zaliczanym do klasy "0". Piękna budowla renesansowa została zbudowana w latach 1532 - 1560, a inspiracją architektów z pewnością był krakowski Wawel.

Pierwsze wzmianki o istnieniu zamku pochodzą z 1235 roku. Dopiero w 1311 roku po wyodrębnieniu księstwa brzeskiego i obraniu przez ród książęcy siedziby w Brzegu miejsce nabrało większego znaczenia. Trwało to do końca XVII wieku, do czasu wymarcia piastowskiej linii książąt brzeskich w 1675 roku.

Szczególną uwagę zwraca brama wjazdowa wypełniona całkowicie rzeźbami. Umieszczone zostały w niej posągi fundatorów ( księcia Jerzego II oraz jego żony Barbary Hohenzollern w rzeczywistych wymiarach) i herby rodowe trzymane przez giermków. Aby podkreślić znaczenie rodu umieszczono w niej też popiersia władców z dynastii Piastów: Piasta , Ziemowita, Leszka, Ziemomysła, Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Mieszka II, Kazimierza Odnowiciela, Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, Władysława II, Bolesława Wysokiego. W drugim rzędzie jest z kolei dwunastu książąt śląskich: Henryk I Brodaty, Henryk II Pobożny, Bolesław Rogatka, Henryk V Gruby, Bolesław III Rozrzutny, Ludwik I Brzeski, Henryk VIII, Henryk IX Chojnowski, Ludwik III Oławski, Jana Lubiński, Fryderyk I oraz Fryderyk II.

O dwóch z nich ( Henryku Brodatym i Bolesławie Rogatce) opowiemy nieco szerzej przy okazji innych artykułów o sąsiednich regionach. Wspomnimy teraz jedynie, że mimo wielu kościelnych fundacji Henryk Brodaty miał problem z chrześcijańskim pochówkiem i tylko dzięki staraniom jego żony św. Jadwigi Śląskiej to się udało.

Wartość architektoniczna stawiana jest na równi z kaplicą Zygmuntowską na Wawelu, a krakowski zamek przypominają również bogato rzeźbione elewację krużganków. Tu również książę Jerzy II dekorował sale zamkowe arrasami kupionymi we Flandrii. Obiekt wzbudzał zachwyt dzięki czemu architekci Jakub i Franciszek Parrowie otrzymali zlecenia budowy Zamku Królewskiego w Warszawie, siedziby króla Szwecji w Uppsali oraz zamku w Kalmar.

Po 1741 zamek zniszczony w trakcie pruskich bombardowań zamieniono na karczmę, koszary a później magazyny. Dopiero w 1922 przeprowadzono prace konserwatorskie i usunięto składowane w magazynach towary. Podczas II wojny światowej ruiny nie ucierpiały, a po 1966 rozpoczęto jego odbudowę.

W pobliżu znajduje się gotycki kościół św. Mikołaja zbudowany w latach 1370 – 1417. Zniszczony podczas ostatniej wojny został odbudowany, a ciekawostką jest to, ze ma on jedną z najwyższych naw na Śląski ( ok. 30 metrów).

Informacje praktyczne:

W zamku obecnie mieści się Muzeum Piastów Śląskich. Bilety kosztują: 18 zł - normalny, 12 zł - ulgowy. Jest możliwość zwiedzania z przewodnikiem. Czas potrzebny na obejrzenie ekspozycji ok. godziny.

Na zamku jest możliwość wynajęcia pokojów noclegowych. Lokalizację przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.