marzec 2023

Dwa i pół kilometra na północny-wschód od miejscowości Kałki i tylko kilkaset metrów od granicy z Rosją można odnaleźć niewielką wieś Brzeźnica. Odwiedziliśmy ją, aby zobaczyć zabytkowy dwór z 1820 roku.

Przez dawny teren pałacowego parku obecnie przebiega linia graniczna. Niecały kilometr od wsi most wznosi się nad dwiema nitkami Kanału Mazurskiego. Oznaczenie na mapie wygląda tak, jakby kanał kończył się na granicy, a po drugiej stronie zaczynał się w innym miejscu przesuniętym o ok. 200 metrów. Czy tak jest rzeczywiście? Sprawdzimy przy kolejnej wizycie.

Budowę kanału rozpoczęto w 1911 roku, a przerwano po wybuchu pierwszej wojny światowej. Wznowiono ją w 1934, a kontynuowano podczas kolejnej wojny w latach 1940-42. Około 30 kilometrów od Brzeźnicy można zobaczyć nieskończone śluzy Leśniewo Dolne i Górne ( pisaliśmy o nich już kiedyś). Niestety wyposażenie i urządzenia wywieźli w 1945 roku Rosjanie, a resztę rozgrabili szabrownicy.

W Brzeźnicy odnieśliśmy wrażenie jakby czas się zatrzymał. Nawet mijana po drodze z Kałek stacja benzynowa ( uwieczniliśmy ją na jednym ze zdjęć) to sceneria jak z horroru Stephena Kinga lub amerykańskich filmów drogi z lat sześćdziesiątych. Oczywiście, jeśli ktoś nie pamięta czasów zamierzchłego PRL-u. 🙂

Do 1824 roku Brzeźnica należała do rodziny von Schlieben, którzy mieli folwark. Później majątek przejął ród Totenhoferów i aż do roku 1920 pałac w Brzeźnicy i Kałkach miał wspólnego właściciela. Obecnie ma różnych i jest to widoczne. O ile kałecki obiekt jest pięknie odnowiony, to ten w Brzeźnicy, mimo, że zamieszkany wymaga dużego remontu. Do 1945 majątkiem zarządzała Erna Koch z rodziny Totenhoferów. Pozostałością po właścicielach jest położony na zalesionym wzgórzu ok. kilometr od budynku cmentarz rodowy. Po wojnie w dworze mieściła się siedziba PGR-u, a budynek ulegał powolnej degradacji. Jaki jest stan obecny widać na zdjęciach.

Przez Brzeźnicę biegnie czerwony szlak rowerowy, a w okolicach dwie inne. Cykliści znajdą więc tu ciekawe trasy wijące się wzdłuż Kanału Mazurskiego.
A my pewnie za jakiś czas odwiedzimy ponownie te strony, aby zobaczyć zmiany i odwiedzić pominięte przy pierwszej wizycie miejsca.

Informacje praktyczne:

Pałac można zobaczyć tylko z zewnątrz.

Lokalizację obiektu pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.