marzec 2025

Od wielu lat zimą wykorzystując weekendy zwiedzamy większe polskie miasta. Krótki dzień oraz chłodna aura sprzyjają odwiedzeniu lokalnych muzeów, czy kameralnych kawiarni i restauracji. Kilka lat temu zimą trafiliśmy do Bydgoszczy. Podobnie jak Zielona Góra w województwie lubuskim, tak i Bydgoszcz dzieli swą „władzę” nad województwem kujawsko-pomorskim z Toruniem. Rywalizacja między miastami wpływa chyba na nie dobrze, bo każde z nich ma wiele do zaoferowania i warto je odwiedzić.

Wybierając Bydgoszcz szukaliśmy noclegu w pobliżu Wyspy Młyńskiej, aby wieczorne spacery dostarczały nam wielu atrakcyjnych widoków. Czy tak było oceńcie sami na naszych zdjęciach.

Bydgoszcz została miastem w 1346 roku, ale osada na Brdzie w tym miejscu powstała już ok. 250 lat wcześniej. Ze względu na swoje położenie gród był obiektem najazdów krzyżackich i dopiero w 1337 roku król Kazimierz Wielki odzyskał te tereny dla Polski.

To za sprawą króla Kazimierza Wielkiego grodowi nadano prawa miejskie. Gród przebudowano w zamek, a miasto umocniono murami. Ze względu na liczne pożary drewnianych budynków od 1547 roku nakazano wznoszenie w mieście jedynie domów murowanych. Pojawiły się też w nim kościoły i klasztory oraz ratusz na środku rynku.

Miasto stało się znaczącym portem, a miejscowi kupcy sprzedawali swoje towary aż do Gdańska. Niestety „potop” szwedzki i zaraza dziesiątkująca mieszkańców spowodowały, że miasto opustoszało, wiele budynków z ratuszem włącznie spalono, a okres rozwoju się zakończył.

Po rozbiorze Polski w 1772 roku Bydgoszcz przypadła Prusom. Pierwszą inwestycją, jakiej dokonano była budowa Kanału Bydgoskiego, który połączył rzeki Wisłę i Odrę. Utworzono tu również koszary dla wojska, co ściągnęło tu wielu nowych mieszkańców i wiązało się z budową nowych mieszkań. W zamysłach pruskich władz Bydgoszcz miała się stać regionalnym centrum administracyjnym i gospodarczym.

Na krótko w 1794 roku Bydgoszcz trafiła w polskie ręce opanowana przez wojska generała Jana Henryka Dąbrowskiego, a w 1806 roku została stolicą departamentu świeżo powstałego po zwycięstwie Napoleona nad Prusami Księstwa Warszawskiego. Niestety już dziewięć lat później klęska francuskiego cesarza i decyzje, które zapadły na Kongresie Wiedeńskim włączyły miasto ponownie do Prus.

Dopiero po zakończeniu I wojny światowej Bydgoszcz wróciła do Polski. Oficjalne nastąpiło to 19 stycznia 1920 roku. Czas polonizacji trwał do wybuchu 2 wojny światowej. Już 3 września 1939 roku doszło tu do wydarzeń, które strona polska określa mianem dywersji, natomiast niemiecka mówi o „bydgoskiej krwawej niedzieli" (Bromberger Blutsonntag). Oddziały polskiego wojska wycofujące się przez Bydgoszcz zostały ostrzelane przez dywersantów w 46 miejscach. W wyniku starć oraz późniejszych aresztowań podejrzanych i ich rozstrzelania zginęło ok. 350 niemieckich cywilów i 20 polskich żołnierzy. Po wkroczeniu Niemców 5 września do miasta okupanci wykonali egzekucję i zamordowali ok. 800 polskich obywateli Bydgoszczy, a w następnych miesiącach w podbydgoskim Fordonie (obecnie jest to część miasta) zastrzelono kolejnych mieszkańców miasta o narodowości polskiej i żydowskiej. Bydgoszcz łącznie podczas wojny straciła ok. 10 tysięcy obywateli.

W chwili wyzwolenia spod okupacji niemieckiej Bydgoszcz zamieszkiwało około 135 tysięcy osób. Już pięć lat później liczba mieszkańców wzrosła do 160 tysięcy, a po kolejnych dziesięciu latach do 232 tysięcy. Pod koniec 20-tego wieku zbliżyła się do 385 tysięcy osób, ale obecnie spada.

Najbardziej charakterystycznym budynkiem miasta jest gmach teatru muzycznego Opera Nova budowany przez kilkadziesiąt lat. W pobliżu znajduje się Wyspa Młyńska. W zimie nie mogliśmy w pełni docenić tej zielonej enklawy. Jest tu park, aleje kasztanów czy starych lip, a także wiele trawników, alejek z ławeczkami. Wrażenie potęguje szumiąca woda spiętrzana w jazach i przepustach. Na wyspie koniecznie należy zajrzeć do Galerii Sztuki Nowoczesnej oraz domu Leona Wyczółkowskiego, w którym znajduje się Muzeum Okręgowe.

W miesiącach letnich na wyspie odbywa się festiwal żeglarski. Wyspa otoczona siecią kanałów i rzeką robi niesamowite wrażenie. Koniecznie musimy tu jeszcze zajrzeć w lecie.

Informacje praktyczne:

Festiwal żeglarski „Ster na Bydgoszcz” odbędzie się w bieżącym roku w dniach 14-15 czerwca.

Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy obejmuje kilka budynków. Z wyjątkiem Exploseum wszystkie są czynne w godzinach 10-18 od wtorku do czwartku, w piątki 12-20, a w soboty i niedziele 11-17. Cena biletów dla tych oddziałów wynosi: bilet ulgowy 12 zł, normalny 17 zł.

Exploseum to muzeum prezentujące przemysł III Rzeszy –teren fabryki zbrojeniowej DAG Fabrik Bromberg (zawiera trasę podziemną). Zwiedzanie trwa 2 godziny. Bilet ulgowy 20 zł, a normalny 25 zł. Muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli w godzinach 9-15.

Lokalizację Wyspy Młyńskiej przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej poniżej.