Gran Canaria wyspa wygasłych wulkanów i wydm

maj 2024

Gran Canaria to część archipelagu Wysp Kanaryjskich na Oceanie Atlantyckim. Wyspa należy do Hiszpanii, a jest położona pomiędzy Teneryfą a Fuerteventurą. Cały archipelag zaliczany jest do Makaronezji.

Stolicą wyspy jest miasto Las Palmas, prowincja o tej samej nazwie obejmuje poza Gran Canarią jeszcze dwie wyspy (Lanzarote i Fuerteventurę). Podobno pierwotni mieszkańcy wyspy Guanczowie nazywali Gran Canarię - Tamarán lub Tamarant. Obecna nazwa pochodzi albo od nazwy psa kanaryjskiego can, albo wywodzi się od nazwy jednego z plemion afrykańskich „Canaria”.

Gran Canaria ma powierzchnię ok. 1560 km² i jest trzecią, co do wielkości (po Teneryfie i Fuertaventurze) i drugą (po Teneryfie), co do liczby mieszkańców (ok. 857 tysięcy) wyspą archipelagu.

Dla tych, którzy przedkładają piękne widoki i górskie spacery nad leniwe leżakowanie ciekawsza jest część środkowa wyspy. Tu warto odwiedzić okolice szczytu Roque Nublo, czy jaskiniowe osiedla Artenary i Guayadeque, w których po przerobieniu do dziś mieszkają ludzie.

Artenara to najwyżej położona miejscowość na Gran Canarii. Otoczona jest terenami, które pisarz Miguel de Unamuno nazwał „skamieniałą burzą”. Roztacza się z niej widok na dwa szczyty: Roque Nublo i Roque Bentayga. W pobliżu położony jest rezerwat Pinar de Tamadaba. W licznych okolicznych grotach na zboczach gór urządzono weekendowe domy dla mieszkańców wyspy. W Artenara zwraca uwagę kościół św. Macieja, do budowy użyto czerwonego kamienia wydobytego z Tamadaba.

Ze względu na różnorodność klimatyczną oraz flory i fauny Grana Canaria nosi miano „kontynentu w miniaturze”. W centrum wyspy góruje masyw pochodzenia wulkanicznego z najwyższym szczytem Pico de Las Nieves (1949 m n.p.m.). Na naszych zdjęciach odnajdziecie też charakterystyczny szczyt Roque Nublo (1813 m n.p.m.) oraz widoczna z daleka El Teide na Teneryfie.

Skała Mgieł, bo tak można przetłumaczyć nazwę Roque Nublo, to dla dawnych mieszkańców wyspy było miejsce święte. Do dziś wielu mieszkańców wierzy, że jej dotknięcie lub pocałowanie przynosi szczęście. W 2010 roku był plan, aby uruchomić kolejkę elektryczną, która woziłaby turystów z miejscowości Tejeda do podstaw tej oryginalnej skały. Wzbudziło to protesty autochtonów i realizacja nie doszła do skutku. Aby wejść na Roque Nublo musimy dotrzeć tam pieszo.

Głównym portem morskim jest Las Palmas, a turystów obsługuje międzynarodowy port lotniczy Gran Canaria (Aeropuerto de Gran Canaria), położony tuż obok miasta Telde, jednego z największych na wyspie.

Las Palmas de Gran Canaria jest ósmym, co do wielkości miastem Hiszpanii i liczy ok. 380 tysięcy mieszkańców. Początki miasta to rok 1478, a dokładnie 24 czerwca (dzień Świętego Jana), dzień w którym Don Juan Rejón, hiszpański kapitan rozpoczął podbój wyspy u ujścia wąwozu Guiniguada, gdzie obecnie znajduje się najstarsza dzielnica miasta Vegueta. Walki trwały pięć lat i podczas nich zginęło wielu aborygenów.

Miasto zostało siedzibą biskupstwa i bogaciło się na handlu trzciną cukrową, co było powodem wielu ataków pirackich. Napadali na nie bezskutecznie Anglicy (w październiku 1595), ale napaść Holendrów w 1599 roku zakończyła się podpaleniem miasta.

Stworzenie w XIX wieku portu i strefy wolnocłowej zaskutkowało rozwojem transportu morskiego, handlu i turystyki. W 1890 roku powstał na wyspie pierwszy hotel Santa Catalina, który działa do dziś. W 1957 roku zbudowano port lotniczy, co wzmocniło ruch turystyczny.

W dzielnicy Vegueta znajdziemy zabytkowe domy, Katedrę Świętej Anny, Pałac Episkopalny i Dom Kolumba. To w nim podobno przebywał przez pewien czas Krzysztof Kolumb w drodze z Hiszpanii na zachód przez Atlantyk.

Katedra Świętej Anny jest uważana za jeden z najważniejszych zabytków Wysp Kanaryjskich. Budowano ja od 1497 roku przez 73 lata. W strefie otaczającej port w Las Palmas w Parku Santa Catalina odbywają się największe imprezy świąteczne oraz doroczny karnawał, który podobno jest jednym z największych na świecie. Parada trwała kilka godzin i przesuwała się przez ulice miasta, a później muzyka towarzyszyła do białego rana. Bawią się ludzie nastoletni i mający dobrze po pięćdziesiątce. Każdy samochód z platformą to inna grupa i inne przebrania, a było ich ponad 100.

Oprócz Las Palmas turyści najczęściej wybierają południe wyspy. Zazwyczaj są to miejscowości – Maspalomas (z przyległym Meloneras), Playa del Inglés i San Agustin. Rozbudowana infrastruktura hotelowa powoduje, że liczba turystów wielokrotnie przewyższa tu liczbę mieszkańców.

Maspalomas znane jest przede wszystkim z wydm i rezerwatu Dunas de Maspalomas, który nie bez powodu nazywany jest "Małą Saharą". Gdyby nie ocean, miałoby się wrażenie, że jesteśmy w Afryce. Zresztą kiedyś sądzono, że piasek na wydmach pochodzi z Sahary, bo od brzegów Afryki dzieli Gran Canarię jedynie ok.150 km. Po wydmach turyści mogą ruszyć w siodle na grzbiecie wielbłąda na krótką wycieczką w pustynnym krajobrazie.

Maspalomas nie słynie wyłącznie z wielkiego pasma wydm piaskowych przy wybrzeżu, ale również z zabytkowej wysokiej na 55 metrów latarni morskiej Faro, której budowę rozpoczęto w 1861 roku, a zakończono po 28 latach. Wtedy była to niezamieszkała, dzika okolica, bez drogi dojazdowej. Dziś w pobliżu zaczyna się uczęszczana promenada, a przy niej mnóstwo restauracji i sklepów.

Inne popularne miejscowości na południu wyspy to Puerto Rico oraz Puerto de Mogan. Puerto de Mogan to jednocześnie port dla ekskluzywnych jachtów, wioska rybacka i mnóstwo hoteli. W okolicy Mogán mimo wysokich skał przy ujściach wąwozów do oceanu jest wiele plaż i nadmorskich promenad, a samo miasteczko jest urocze i warte odwiedzenia. W Puerto de Mogán jest plaża o brunatnym, wulkanicznym piasku a przystań jachtowa, przyciąga licznych miłośników żeglowania z całego świata. Warto zajrzeć do lokalnego kościoła Świętego Antoniego z 1814 roku.

Promenada nadmorska o długości kilometra oddziela Puerto Rico od Plaży Amadores. Jest to nowa plaża o jasnym piasku pochodzącym z Sahary. Posiada pasaż handlowy otoczony zieleńcami.

Z kolei miasteczko Teror słynące z kultu maryjnego przyciąga osoby wierzące. W Terorze znajduje się zabytkowa XVIII-wieczna bazylika patronki wyspy Matki Boskiej Sosnowej – Basilico Nuestra Señora del Pino. Na sośnie miało miejsce objawienie już w 1483 roku, a w Poniedziałek Wielkanocny (3 kwietnia 1684 roku) drzewo nie oparło się burzy i przewróciło się przed Kościołem nie uszkadzając budynku. Kronikarze piszą, że pogoda była spokojna, a upadek sosny spowodowany był ciężarem „dzwonów” umieszczonych w koronie. Ze szczątek drewna sporządzono Zielony Krzyż, który znajduje się obecnie w kaplicy Dziewicy, chroniony są szklaną urną.

Na początku maja odbywa się w San José i La Cruz organizowane przez Związek Stolarzy z Teror pirotechniczne widowisko przedstawiające dawne pirackie ataki na wyspę.

Dawną siedzibą pierwotnych mieszkańców wyspy, Guanczów były miejscowości Telde (drugie co do wielkości miasto wyspy) oraz Gardar, gdzie w pobliżu znajduje się jaskinia Guia. Po pierwotnej ludności pozostało na wyspie niewiele śladów. Jednym z nich jest Malowana Jaskinia Gáldar. Budynek muzeum Groty Malowideł wzniesiono na pozostałościach osady dawnych plemion kanaryjskich. Wystawa przybliża szczegóły związane z wyglądem domostw i grot plemiennych oraz prezentuje prace wykopaliskowe. Sama grota została wyżłobiona w skale wulkanicznej, a jej ściany są ozdobione fryzami o motywach geometrycznych..

Ciekawym miejscem na wyspie, które warto odwiedzić jest wąwóz Guayadegue (Barranco de Guayadeque). Znajduje się tu wiele dawnych jaskiń przerobionych na nowoczesne mieszkania. Zapanowała na nie moda wśród nowobogackich. Jeśli ktoś jest zainteresowany zakupem to przy niektórych jaskiniach widzieliśmy ogłoszenia o sprzedaży. Oprócz nowoczesnych jaskiń jest tu też trochę starszych mieszkań, przy których hodowane są zwierzęta. Wystające ze skał części z zagrodami dla kóz i kur nie wyglądają zbyt atrakcyjnie, ale za to widoki na otaczające jaskinie góry są niesamowite. W pobliżu możemy zobaczyć i zwiedzić wydrążoną w skale kaplicę.

W miejscowości Arucas znajdującej się w północnej części Gran Canarii ok. 15 kilometrów od Las Palmas od lat produkowano rum z uprawianej tu trzciny cukrowej. Obecnie jest największa plantacja bananów na wyspie. Wjeżdżając do miasta widzimy komin słynnej destylarni rumu z pionowym napisem “Arehucas”. Fabryka Rumu Arehucas, założona została w 1884 roku. To miejsce odwiedzało wielu znakomitych gości, o czym możemy się przekonać w piwnicy destylarni, gdzie na dębowych beczkach pozostały ich autografy.

Inną atrakcją miasta jest kościoł św. Jana Chrzciciela zbudowany na początku XX wieku. Patrząc na niego nasuwają się porównania ze słynną świątynią Sagrada Familia. Ten obiekt w przeciwieństwie do barcelońskiego jest ukończony, a poza tym, mimo że jak na kanaryjskie budowle jest ogromny to jednak dużo mniejszy niż kataloński. Podobieństwo wynika z charakterystycznych wysokich na 60 metrów, strzelistych wież. Kościół został wzniesiony z kamiennych bloków pozyskiwanych lokalnie przez tutejszych mistrzów kamieniarstwa. Bogactwo zdobień na kolumnach i kapitułach łączy się z pięknymi witrażami oraz malowidłami.

. W Arucas poza parkiem, który jest w większości kanaryjskich miast jest również ogród botaniczny - Jardín de la Marquesa de Arucas. Powstał w 1880 roku przez pierwszego markiza Arucas – Ramóna Madana r Uriondo i jego żonę Maríę del Rosario González y Fernández del Campo, a twórcy sprowadzili tu rośliny aż z pięciu kontynentów. Jego symbolem jest potężna, mająca ponad 400 lat dracena smocza (Dracaena draco).

Miłośników pięknych widoków z pewnością przyciągnie Caldera de Bandama. To rozległy krater wulkaniczny, który osiąga wysokość 569 m nad poziomem morza. Jego szerokość to około 1000 metrów, a głębokość ok. 200 metrów. Niestety nie ma możliwości zejścia na dno krateru wypełnione popiołem wulkanicznym o różnych kolorach (wymagane jest specjalne zezwolenie konserwatora przyrody). Można jednak obejść krater dookoła. Taka piesza wycieczka trwa około godziny.

Różnorodność poszczególnych części wyspy jest z pewnością warta poznania i zobaczenia. Polecamy Wam odwiedzenie Gran Canarii, a sądzimy, że zachęcą Was do tego zamieszczone przez nas zdjęcia.



Informacje praktyczne:

Zwiedzanie Groty Malowideł w Galdar odbywa się wyłącznie z przewodnikiem. Należy uprzednio dokonać rezerwacji.

Wypożyczenie małego samochodu 5-osobowego na dobę (bez ubezpieczenia) jest możliwe już od ok. 100 zł za dzień. Objazd całej wyspy od Maspalomas do Maspalomas to około 250 km, a czas samego przejazdu ok. 5-6 godzin. Oczywiście po drodze warto zajechać do kilku miejscowości i czas się znacznie wydłuża. Połowę drogi można przebyć autostradą i skrócić czas podróży, ale wtedy niestety widoki nie są tak atrakcyjne.

Szlak na Roque Nublo jest łatwy. Trasa ma długość 5 km. Podczas wędrówki można zobaczyć monumentalne góry i lasy, ogromnej wielkości zapory wodne oraz pobliskie miejscowości, takie jak chociażby Artenara. Przy dobrej pogodzie jest też szansa na zobaczenie sąsiedniej Teneryfy i szczytu Pico del Teide. Wędrówkę można przedłużyć w kierunku północno-zachodnim, aby po około 2,5 godzinach dojść do wąwozu Barranco de Tejeda i dalej ( ok. godziny) do Roque Bentayga.

Średnia roczna temperatura na Gran Canarii w rejonie Las Palmas wynosi 24 °C w dzień i 18 °C w nocy. W najchłodniejszych miesiącach roku – styczniu i lutym, średnia temperatura wynosi wokół 21 °C w dzień i 15 °C w nocy. Opady śniegu i mróz nigdy tu nie wystąpiły, a w najcieplejszych miesiącach roku (sierpień i wrzesień) średnia temperaturą wynosi 27 °C w dzień i 21 °C w nocy. Temperatury powyżej 30 °C występują bardzo rzadko.

Aby dojechać samochodem do Mogán ze stolicy wyspy musimy poświęcić ok. jednej godziny i piętnastu minut. Między tymi miastami kursuje też transport publiczny (autobusy jeżdżą mniej więcej, co godzinę). Można tu odbyć rejs w żółtej łodzi podwodnej, która kojarzy się ze znaną piosenką Beatelsów.

Lokalizację większości miejsc pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.