Jawor - Kościół Pokoju

marzec 2023

Miejscowość Jawor słynie z Kościoła Pokoju zbudowanego w latach 1654 - 1655. Jego powstanie wiąże się z postanowieniami pokoju westfalskiego, kończącego wojnę trzydziestoletnią (1618-1648). Na jego mocy cesarz musiał wyrazić zgodę na wzniesienie kościołów ewangelickich w trzech śląskich miastach: w Głogowie, Jaworze i Świdnicy. Budowa była jednak obwarowana warunkami trudnymi do spełnienia: świątynia musiała być zlokalizowana na przedmieściach, zbudowana z drewna, gliny i słomy, a poza tym nie mogła posiadać wieży.

Tego trudnego dzieła podjął się wrocławski architekt Albrecht von Säbisch, a w sprawach ciesielskich doradzał mu Andreas Gamper, mistrz z Jawora. Przy budowie świątyni zastosowano drewnianą konstrukcję ryglową, wypełnioną zgodnie z cesarskim nakazem gliną i słomą.

Wnętrze jest barokowe z czteropiętrowymi emporami ozdobionymi scenami ze Starego i Nowego Testamentu oraz wizerunkami herbów okolicznej szlachty. Ołtarz wykonany został w 1672 roku przez Michaela Schneidera. Ambona, podtrzymywana przez anioła jest dziełem pochodzącym z legnickiej pracowni rzeźbiarza Mateusza Knothe. Przy ścianie zachodniej znajdują się organy zbudowane w 1855 roku.

Na terenie obecnego parku wokół Kościoła pierwotnie mieścił się cmentarz ewangelicki, który w 1972 roku został zlikwidowany. Widoczna dziś na zdjęciach wieża powstała dopiero w I ćwierćwieczu XVIII wieku ze względu na wcześniejszy zakaz.

Z trzech świątyń do dziś pozostały dwie: w Jaworze oraz w Świdnicy. Zachwycają swoim pięknem i mimo, że były zbudowane z „nietrwałych” materiałów do dziś stoją i opierają się przeciwnościom. W grudniu 2001 roku Kościół Pokoju w Jaworze został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.

Informacje praktyczne:

Kościół można zwiedzać codziennie w godzinach 10-17 z wyjątkiem niedziel (od 12 do 17). Czas potrzebny na wysłuchanie historii kościoła i obejrzenie wnętrz to ok. 25-40 minut. W pobliżu znajduje się bezpłatny parking.

Lokalizację obiektu przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.