marzec 2023

Zamek w Kórniku to zabytkowa rezydencja rodów Górków i Działyńskich. Obecnie mieści się tu muzeum i Biblioteka Kórnicka Polskiej Akademii Nauk.

Początki zamku sięgają średniowiecza, a obecny kształt nadano mu w połowie XIX wieku. Dostęp do zamku posadzonego na bagiennej wyspie był kiedyś możliwy tylko po zwodzonym moście – dzięki temu łatwo było się w nim bronić. Do 1592 r. zamek w Kórniku był reprezentacyjną siedzibą rodu Górków. W 1574 r. gościł tu pierwszy elekcyjny król Polski – Henryk Walezy, który przejeżdżał przez Kórnik w drodze na koronację do Krakowa. Po bezpotomnej śmierci Stanisława Górki w 1592 r. zamek przeszedł w posiadanie Czarnkowskich, a w 1610 r. został sprzedany przez Andrzeja Czarnkowskiego Zygmuntowi Grudzińskiemu. Od 1676 r. zamek był własnością rodu Działyńskich.

Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka (1714-1790) urządziła tu ogród w stylu francuskim (obecnie, po przebudowie w XIX w., arboretum), utworzyła szkółki drzew i zwierzyniec z egzotycznymi roślinami i zwierzętami.

Namalowany przez A. Pesne portret Teofili w białej sukni, który do dzisiaj jest zachowany w zamku, dał początek legendzie o Białej Damie – jednym z najsłynniejszych duchów w polskich zamkach.

Jeden z kolejnych właścicieli Tytus Działyński z powodu zaangażowania w powstanie listopadowe został ukarany przez władze pruskie konfiskatą majątku. Do Kórnika mógł wrócić z Galicji dopiero w 1839 r., po wygranym procesie o zwrot dóbr. Tytus Działyński planował całkowitą przebudowę zamku jeszcze przed powstaniem listopadowym. Zamawiał związane z tym projekty u słynnych architektów – Antonia Corazziego, Henryka Marconiego i Karla-Friedricha Schinkla. Po powrocie do Kórnika przebudował zamek w stylu neogotyku angielskiego, zachowanym do dzisiaj.

Tytus Działyński zapoczątkował zbiory rękopisów, które są przechowywane do dziś w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk. Po nagłej śmierci Tytusa Działyńskiego Kórnik znalazł się w rękach jego syna, Jana. Jan bardziej interesował się rozbudową rezydencji swojej żony Izabeli z Czartoryskich w Gołuchowie. Po bezpotomnej śmierci Jana w 1880 r. zamek odziedziczył jego siostrzeniec, Władysław Zamoyski. Ten, jako obywatel francuski, w 1885 r. został zmuszony do opuszczenia Kórnika ze względu na politykę władz pruskich i zamieszkał w Galicji (w Kuźnicy koło Zakopanego), gdzie zasłużył się m.in. w walce o polskość Morskiego Oka. Do Kórnika powrócił dopiero w 1920 r.

W 1924 r., tuż przed śmiercią, bezdzietny Zamoyski przekazał całe swoje dobra, w tym zamek wraz z imponującą kolekcją dzieł sztuki, zbiorami bibliofilskimi i ogrodem dendrologicznym (Arboretum Kórnickie) narodowi polskiemu. Darowizną zarządzała fundacja „Zakłady Kórnickie”. W czasie wojny zbiory w znacznej części zostały rozgrabione. Fundacja „Zakłady Kórnickie”, jak i inne w PRL, została zlikwidowana w 1953 r., lecz w 2001 r. została reaktywowana.

Informacje praktyczne:

Zamek można zwiedzać w sezonie od wtorku do niedzieli w godzinach 10-17. Poza sezonem o godzinę krócej. Bilet normalny kosztuje 24 zł, ulgowy 12 zł. Jeśli chcemy zwiedzać z przewodnikiem to musimy to rezerwować z tygodniowym wyprzedzeniem i ponosimy dodatkowy koszt 100 zł.

Arboretum kórnickie jest otwarte najdłużej w maju i czerwcu 10-19. W lipcu, sierpniu i wrześniu o godzinę krócej. W październiku 10-17, a w pozostałych miesiącach 10-16. szcze krócej. Bilety kosztują 10-12 zł (normalny, cena zależy od pory roku) i 7-9 zł (ulgowy). Godzinne zwiedzanie z przewodnikiem dla grupy 15-osobowej 90 zł (jeśli mniej osób kwota pozostaje bez zmian).

Lokalizację pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.