luty 2024

Podróżując po Polsce często napotykamy się na zabytkowe obiekty, które w dawnych czasach budowali na naszych ziemiach cystersi. Na naszej stronie opisywaliśmy klasztor w Wąchocku, czy Kołbaczu, ale pozostało jeszcze wiele innych miejsc związanych z tym zakonem, które chcielibyśmy Wam przybliżyć. Niestety często są to wspaniałe obiekty, które wymagają renowacji. Każdego zachęcamy do odwiedzenia Krzeszowa, Lubiąża, Pelplina, Oliwy, Paradyża czy Henrykowa. Za jakiś czas spróbujemy opisać te wspaniałe miejsca w kolejnych artykułach. Dziś chcielibyśmy przybliżyć historię opactwa położonego w województwie wielkopolskim.

Klasztor cystersów w Lądzie nad Wartą został prawdopodobnie założony w 1145 roku. Początkowo był podporządkowany klasztorowi w Łeknie, a trzydzieści lat później się usamodzielnił. Książę Mieszko Stary ściągnął tu zakonników z Nadrenii. Opactwo rozwijało się i ok. 1300 roku posiadało już 30 wsi.

W XIV wieku. klasztor był często odwiedzany przez polskich władców, mieszkał tu znany arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki. W 1331 cystersi świadczyli na rzecz Polski w procesie wytoczonym Krzyżakom, a bezpośrednią tego przyczyną tego wystąpienia było zniszczenie zabudowań klasztornych w Lądzie.

Również podczas buntu Maćka Borkowica przeciwko królowi Polski w 1352 roku cystersi z Lądu stanęli po stronie Kazimierza Wielkiego. Od 1511 roku ustawa sejmowa umożliwiała wstęp do klasztoru Polakom, a od 1538 opatem mógł zostać tylko Polak szlacheckiego pochodzenia. To spowodowało, że niemieccy cystersi opuścili Ląd i przenieśli się do Henrykowa.

Pod konie XVIII wieku opactwo zaczęło podupadać. Wiele ziem sprzedano, rząd pruski w 1796 roku skonfiskował większość posiadłości wypłacając roczne uposażenie w gotówce. Kasata zakonu nastąpiła już pod zaborem rosyjskim w 1819 roku, ale mnisi przebywali tu jeszcze prawie trzydzieści lat.

Nowy właściciel tych ziem hrabia Wacław Gutakowski sprowadził do Lądu kapucynów z Warszawy. Niestety już w 1864 w wyniku represji po powstaniu styczniowym władze carskie zamknęły klasztor. Kapelan Maksymilian Torejwo udział w powstaniu przypłacił życiem. Został powieszony w Koninie, a pozostałych zakonników zesłano na Sybir. Zabudowania klasztorne przejęło wojsko, a później przekazało je Ministerstwu Skarbu. W 1888 roku popadający w ruinę obiekt wystawiono na licytacji, ale nowi właściciele nie mieli środków, aby przywrócić zabudowania kościelne i klasztorne do dawnej świetności.

Po pierwszej wojnie światowej od 1921 roku kościół i klasztor został własnością salezjanów i uruchomiono tu seminarium duchowne Towarzystwa Salezjańskiego. Podczas II wojny światowej kościół ponownie zamknięto, a w jego murach utworzono obóz przejściowy dla księży, a później ośrodek Hitlerjugend.

Po wojnie do Lądu wrócili salezjanie i ponownie zaczęło działać seminarium duchowne. Niestety komuniści w 1952 roku zamknęli niższe seminarium. Ląd został, więc siedzibą Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego.

W czerwcu 2025 odwiedziliśmy to miejsce ponownie. Uzupełniliśmy na stronie zdjęcia. Poznacie, które są aktualne?

Informacje praktyczne:

Dziś obiekt nadal jest zarządzany przez Salezjanów i funkcjonuje tu seminarium duchowne. Zwiedzanie obiektu jest możliwe tylko w towarzystwie miejscowego przewodnika w wyznaczonych godzinach: Poniedziałek – Piątek: 9:00, 10:30, 12:00, 14:00, 16:30, Sobota: 10:00, 12:00, 14:00, 16:00, Niedziele i Święta: 10:30, 13:30 oraz 15:00

Co roku w Lądzie nad Wartą organizowany jest Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej. Więcej informacji o tej imprezie znajdziecie na stronach facebookowych.

Lokalizację pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.