listopad 2023

Do Ostródy przyciągnął nas pokrzyżacki zamek. Zabytek usytuowany na północno-zachodnim krańcu średniowiecznego założenia urbanistycznego, w pobliżu nabrzeża Jeziora Drwęckiego, u ujścia rzeki Drwęcy z zewnątrz nie wygląda dostojnie. Przypomina raczej blokowisko z czerwonej cegły z zamkniętym w środku podwórkiem.

Dawniej w tym miejscu Drwęca uchodziła do jeziora dwoma odnogami, przez co tworzyła się wyspa – podnosiło to walory obronne tego terenu. Pierwotnie około 1270 roku Krzyżacy zbudowali tu drewniany dwór rycerski otoczony palisadą wykonaną z bali z drewna. W 1381 roku najazd litewskiego księcia Kiejstuta spowodował zniszczenie zamku i miasta. Późniejsza odbudowa trwała aż do końca XIV wieku.

Po bitwie grunwaldzkiej w 1410 roku miasto i warownia poddały się wojskom polskim. Niektórzy historycy podają, że w zamkowej kaplicy złożono na krótko ciała poległych w bitwie dostojników zakonnych, wśród nich wielkiego mistrza Ulryka von Jungingena i komtura ostródzkiego Gamratha von Pinzenaua.

Po 1525 roku zamek stał się siedzibą starostwa i innych urzędów. W połowie XVII wieku dokonano w nim wielu zmian, wybudowano wały i ziemne bastiony. W 1788 roku w wyniku pożaru nastąpił wybuch prochu w magazynie wschodniego skrzydła i spłonęły górne piętra budynku. Uszkodzone skrzydło zamku rozebrano i zastąpiono je murem, a pozostałe odbudowano jedynie do wysokości pierwszego piętra i przykryto dwuspadowym dachem.

W późniejszych latach zamek był siedzibą sądu oraz urzędu powiatowego, a część pomieszczeń przeznaczono na mieszkania. Podczas II wojny światowej, dokładniej w 1945 roku, warownia ponownie ucierpiała. Wypalony, pozbawiony dachu i stropu strychowego zamek popadał w coraz większą ruinę. Obecnie mieści się w nim muzeum z kilkoma wystawami.

Na przestrzeni dziejów w zamku przebywały dwie ważne persony. Pierwsza z nich to śląski książę Jan Chrystian, który w latach 1636–1639 zarządzał osobiście ostródzkim starostwem przyznanym mu na 10 lat jako zadośćuczynienie za nieotrzymany posag z pierwszego małżeństwa z Dorotą Sybillą von Hohenzollern. W kościele miejskim pochowana jest jego druga żona, Anna Jadwiga, ale ciało księcia po śmierci wróciło do Brzegu nad Odrą, o którym pisaliśmy tutaj.

Inną, zdecydowanie bardziej znaną postacią, która mieszkała na zamku od 21 lutego do 31 marca 1807 roku, był Napoleon Bonaparte. Był to czas kampanii pruskiej, a cesarz dowodził wojskiem i administrował cesarstwem z pokoju na pierwszym piętrze. O tym fakcie przypomina pamiątkowa tablica umieszczona na zamkowych murach.

Informacje praktyczne:

Muzeum w zamku w okresie od listopada do kwietnia jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–16.00, w soboty od 10.00 do 16.00 – w niedziele jest zamknięte. W okresie maj–czerwiec oraz wrzesień–październik jest czynne także w niedziele w godzinach od 10.00 do 16.00, a w okresie wakacyjnym w tygodniu jest czynne o godzinę dłużej. Cena biletów: normalny – 14 zł, ulgowy – 10 zł.

Najlepszym punktem widokowym w mieście jest wieża kościoła ewangelicko-metodystycznego. Aby na nią wejść, trzeba pokonać 105 schodów.
Z przystani przy Jeziorze Drwęckim można wybrać się w rejs statkiem przez kanał i Jezioro Pauzeńskie do Jeziora Szeląg Wielki, a dla „szczurów lądowych” wzdłuż brzegu ciągnie się długa promenada oraz długie molo. Dla aktywnych wodniaków zbudowano wyciągi do uprawiania jazdy na nartach wodnych.

W mieście znajduje się też Wieża Bismarcka. W przeciwieństwie do innej, którą opisywaliśmy, znajdującej się w miejscowości Srokowo ta jest odbudowana i jest własnością prywatną, a na jej szczycie znajduje się taras widokowy (płatny).

Z Ostródy można wyruszyć w rejs Kanałem Ostródzko-Elbląskim. Jest kilka możliwych tras do wyboru – najkrótsza trwa 2 godziny (ceny od 80 zł). Szczegółową ofertę uzyskać można na przystani Żeglugi Ostródzko-Elblaskiej, przy nabrzeżu Jeziora Drwęckiego w Ostródzie, gdzie znajduje się też sezonowy punkt informacji turystycznej.

Lokalizację obiektów pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.