Rotunda - cmentarz na szczycie

marzec 2023

Cmentarz wojenny nr 51 jest zabytkowym cmentarzem, pochodzącym z okresu I wojny światowej. Położony jest na szczycie Rotundy, wzgórza o wysokości 771 m (między dolinami Regetówki i Zdyni). Obiekt został utworzony przez władze austriackie w latach 1915 – 1918.

Dotrzeć do cmentarza nie jest łatwo, bo ścieżka spod bazy studenckiej idzie dość ostro w górę i dotarcie na szczyt Rotundy kosztuje trochę wysiłku.

Nekropolia została zaprojektowana jak i wiele okolicznych cmentarzy przez Duszana Jurkovica. Na cmentarzu pochowanych jest 42 żołnierzy pochodzenia austro – węgierskiego, którzy należeli do: 1. Pułku Cesarskich Strzelców Tyrolskich, 36. Pułku Piechoty z Mlada Boleslav, 59. Pułku Piechoty „Rainer”, 1. i 25.Pułku Piechoty Landwehry. Spoczywa tam także 12 żołnierzy pochodzenia rosyjskiego, ze 193. Swijażaskiego Pułku Piechoty.

Wieża, która stoi na środku ma wysokość 16 metrów.

W 1980 roku, cmentarz wojenny nr 51 na Rotundzie, jako pierwszy spośród beskidzkich nekropolii, został wpisany do rejestru zabytków. Należy podkreślić, że pierwotnie zabytek był widoczny ze sporej odległości, ponieważ szczyt góry nie był zalesiony. Obecnie, szczyt Rotundy – czyli także cmentarz, otoczony jest licznymi drzewami i krzewami. Na kamiennej tablicy wykuto krzyż maltański i inskrypcję. Napis, w języku niemieckim, którego autorem jest Hans Hauptmann. Tłumaczenie brzmi następująco: Nie płaczcie, że leżymy tak z dala od ludzi, A burze już nam nieraz we znaki się dały - Wszak słońce co dzień rano tu nas wcześniej budzi I wcześniej okrywa purpurą swej chwały.

Dopiero od niedawna cmentarz jest w stanie pokazywanym na zdjęciach. W latach 80-tych trudno było tu trafić, a na szczycie praktycznie nic nie było.

W roku 2004, dzięki pomocy finansowej Austriackiego Czerwonego Krzyża wykonano nowe 24 krzyże nagrobne i tablice z nazwiskami. W roku 2008 przeprowadzono rekonstrukcję jednej z wież, a w kolejnym roku – drugiej. W 2013 roku postawiono fundamenty pod kolejną mniejszą wieżę a na jesieni 2014 została ukończona. W roku 2016 powstały dwie ostatnie odbudowane wieże. W 2017 r. wykonany został remont ogrodzenia i odtworzenie bramy.

Tuż pod Rotundą znajduje się baza studencka w której można nieco odetchnąć lub przenocować.

Informacje praktyczne:

Cmentarz na Rotundzie jest położony na górze do której wiedzie dość strona ścieżka. Samochód możemy zostawić przy drodze tuż przy studenckiej bazie namiotowej w Regietowie i stamtąd rozpocząć wędrówkę. Powrót tą samą drogą . Trasę przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej. Zwracamy uwagę, że to tylko 3,3km w dwie strony, a suma podejść to aż 255 metrów. Do zdobycia 7 punktów GOT. Potzrebujemy 1:15 godziny na pokonanie trasy, a na szczycie zwiedzanie i przeczytanie tablic informacyjnych zajmie nam minimum pół godziny.