Jezioro Turawskie – namiastka Mazur na Opolszczyźnie

sierpień 2025

Jezioro Turawskie, położone zaledwie 20 km na północny wschód od Opola, w sercu województwa opolskiego, to jedno z najpiękniejszych miejsc południowej Polski. Kompleks czterech jezior – Dużego, Średniego, Małego i Srebrnego (zwanego także Szmaragdowym lub Zielonym) – otoczony sosnowymi lasami Stobrawsko-Turawskimi, przyciąga turystów spragnionych relaksu, aktywności na świeżym powietrzu i bliskości natury.

Jezioro Turawskie, zwane także Jeziorem Dużym, to sztuczny zbiornik retencyjny, który powstał w latach 1933–1938 na rzece Mała Panew. Jego budowa miała na celu ochronę Opola przed powodziami oraz zapewnienie wody dla żeglugi na Odrze. Projekt stworzenia Jeziora Turawskiego zainicjowany przez hrabiego Karola von Garniera, właściciela okolicznych dóbr, wymagał zgody samego Adolfa Hitlera, dlatego było ono nazywane Jeziorem Hitlera.

Aby stworzyć zbiornik, zalano dwie wioski, a ich mieszkańców przesiedlono do nowych domów w Ligocie Turawskiej i Zakrzowie Turawskim. Zbiornik o powierzchni 20–24 km², maksymalnej głębokości 13 m i długości tamy przekraczającej 6 km do dziś pełni funkcje przeciwpowodziowe i rekreacyjne. Rzeka Mała Panew, na której powstało jezioro, jest nazywana Opolską Amazonką ze względu na swój urok i malownicze meandry.

Ciekawostką jest fakt, że na dnie Jeziora Turawskiego znajdują się ślady osady z okresu późnorzymskiego oraz cmentarzyska ciałopalnego, co świadczy o bogatej historii tych terenów. Budowa jeziora przyczyniła się także do powstania trzech mniejszych akwenów – Jeziora Średniego, Małego i Srebrnego – które są dawnymi wyrobiskami po wydobyciu piasku na potrzeby konstrukcji tamy.

Jeziora Turawskie to raj dla miłośników aktywnego wypoczynku i natury. Duża powierzchnia jeziora stwarza doskonałe warunki do uprawiania żeglarstwa, windsurfingu, kitesurfingu, a nawet bojerów zimą, gdy jezioro zamarza. Wypożyczalnie sprzętu wodnego oferują kajaki, rowery wodne, łodzie wędkarskie, motorówki, skutery i deski SUP. Na miejscu działają także szkoły żeglarskie, które organizują kursy dla początkujących i zaawansowanych.

Jezioro Turawskie to również prawdziwa mekka dla wędkarzy. Zarybiane od początku istnienia, obfituje w szczupaki, sandacze, okonie, węgorze, leszcze, płocie, karpie i liny. Wędkarze mogą skorzystać z wypożyczalni łodzi wędkarskich, a w okolicy działa Ośrodek Wędkarsko-Turystyczny „Rybaczówka”, oferujący zezwolenia na połów i miejsce do przechowywania sprzętu.

Najpopularniejsze kąpieliska to Plaża Srebrna i plaża przy Hotelu Turawa Park, oferujące strzeżone kąpieliska, place zabaw dla dzieci i punkty gastronomiczne. Jezioro Średnie słynie z zadbanej infrastruktury, w tym promenady, siłowni na świeżym powietrzu i boisk sportowych. Dzikie plaże na zachodnim brzegu jeziora przyciągają tych, którzy szukają ciszy i bliskości natury, choć należy pamiętać, że nie są one strzeżone. Jakość wody jest regularnie monitorowana, a w sezonie letnim (czerwiec–sierpień) kąpiel jest bezpieczna i przyjemna. Podczas naszego pobytu (sierpień) woda była zielona od glonów, ale kąpiel nie była wzbroniona.

Zbiornik Turawski to jedna z najważniejszych ostoi ptactwa na Opolszczyźnie, objęta programem Natura 2000. Wschodnia część Jeziora Dużego oraz pobliskie łąki zalewowe i lasy przyciągają nawet 25 000 ptaków migrujących, w tym blaszkodziobych i siewkowych. To idealne miejsce dla miłośników ornitologii, szczególnie wiosną i jesienią.

Okolice jezior oferują liczne trasy spacerowe i rowerowe, w tym malowniczą trasę nr 115 (S), łączącą Bierdzany z Zakrzowem Turawskim i Poliwodą. Ścieżki wzdłuż wału Jeziora Dużego oraz w lasach Stobrawsko-Turawskich są idealne dla biegaczy, rowerzystów i spacerowiczów. Jezioro Srebrne, otoczone krystaliczną wodą i lasami, to doskonałe miejsce na spokojne wędrówki.

Zaledwie kilkanaście kilometrów od Turawy znajduje się JuraPark, największy w Europie park tematyczny z modelami dinozaurów i muzeum paleontologicznym. To atrakcja dla całej rodziny, szczególnie dla dzieci.

W regionie warto odwiedzić barokowy kościół w Kotorzu Wielkim oraz drewniane kościoły w Zakrzowie Turawskim i Bierdzanach oraz pałac w Turawie.

Pałac w Turawie, wzniesiony w stylu barokowym w połowie XVIII wieku, był niegdyś rezydencją rodu von Haugwitz, a później von Garnier, właścicieli okolicznych dóbr. W 1865 roku Kurt Ulrich, hrabia na Krapkowicach i Rogowie, poślubił duńską księżniczkę, a po śmierci ostatniego śląskiego Haugwitza w 1931 roku pałac przeszedł w ręce duńskich przedstawicieli rodu. W 1945 roku, w wyniku działań wojennych, pałac został zniszczony i upaństwowiony. Niestety pałac można zwiedzać tylko z zewnątrz. Podobno wnętrza, w tym piękna sala balowa, zachowały się w dobrym stanie, ale z zewnątrz obiekt wygląda na mocno zdewastowany.

Obiekt niszczeje będąc w dyspozycji komornika sądowego.

Jeziora Turawskie to idealne miejsce na wypoczynek przez cały rok. Latem turyści mogą plażować, uprawiać sporty wodne lub wędkować. Jesienią lasy Stobrawsko-Turawskie przyciągają grzybiarzy, a kolorowe liście tworzą malownicze krajobrazy. Zimą jezioro staje się areną dla bojerowców i miłośników wędkarstwa podlodowego, a okoliczne lasy oferują trasy do spacerów i narciarstwa biegowego. Wiosna to czas obserwacji ptaków i odradzającej się przyrody.

Infrastruktura turystyczna jest dobrze rozwinięta, szczególnie na północnym i południowym brzegu Jeziora Dużego oraz nad Jeziorem Średnim. Znajduje się tam promenada, bary, restauracje rybne i punkty wypożyczania sprzętu. Dla rodzin z dziećmi dostępne są place zabaw, trampoliny i parki linowe. Nam niestety przeszkadzały podczas wieczornych spacerów po promenadzie „zapachy” dochodzące ze studzienek kanalizacyjnych. Koniecznie coś z tym należy zrobić.

Informacje praktyczne:

Jezioro Srebrne raz w roku gości festiwal muzyki elektronicznej, przyciągający tłumy miłośników.

Baza noclegowa wokół jeziora może pomieścić jednocześnie nawet 11 500 osób. Znajdują się tu kempingi i pola namiotowe, ośrodki wypoczynkowe z pokojami i domkami. W okolicy działa kilkadziesiąt punktów gastronomicznych, w tym restauracje rybne, kawiarnie i pawilony handlowo-gastronomiczne.

Z Opola należy się kierować na Kluczbork, a w Zawadzie skręcić w prawo na Turawę. Parkingi są liczne, kosztują ok. 10 zł za dobę.

Dodatkowe atrakcje w okolicy: Zamek w Mosznej (ok. 40 km od Turawy) i JuraPark w Krasiejowie to doskonałe cele na jednodniowe wycieczki.

Lokalizację przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.