październik 2023

Wiele osób słyszało o Napoleonie, dużo mniej o jego romansie z Marią Walewską, a jeszcze mniej o ich synu Aleksandrze Florianie Józefie, który urodził się i mieszkał w pałacu w Walewicach. W przyszłości był on ambasadorem Francji w Wielkiej Brytanii i ministrem spraw zagranicznych Napoleona III.

To dzięki narodzinom tego chłopca cesarz Francji przekonał się, że bezdzietność w małżeństwie z Józefiną to nie jest jego wina. Napoleon wziął rozwód z Józefiną i ze względów dynastycznych poślubił Marię Ludwikę, córkę cesarza Austrii (Franciszka II Habsburga), która dała mu legalnego potomka w marcu 1811 roku.

Historia romansu Polki z władcą Francuzów zaczęła się w styczniu 1807 roku. Maria Walewska spotkała się z cesarzem Napoleonem podczas balu w warszawskim Zamku Królewskim, choć inni twierdzą, iż odbyło się to w pałacu Michała Poniatowskiego w Jabłonnie. Wkrótce potem, w wyniku awansów, prezentów i liścików cesarza, została jego oficjalną metresą; sprowadził ją na trzy tygodnie m.in. do swej kwatery w pałacu w Finckenstein (dziś Kamieniec) w Prusach Wschodnich, gdzie stacjonował po wznowieniu działań wojennych.

W 1809 roku, po zwycięstwie cesarza nad V koalicją antynapoleońską. Maria Walewska mieszkała przez kilka miesięcy w pobliżu pałacu Schönbrunn, w którym po zajęciu Wiednia rezydował Napoleon. W tym czasie zaszła z nim w ciążę, a później wróciła do Walewic, gdzie 4 maja 1810 roku urodziła syna. Nie był to jej pierwszy syn. Pod koniec 1804 roku Maria wzięła ślub z szambelanem Anastazym Walewskim z Walewic. Sześć miesięcy później (13 czerwca 1805), po powrocie z podróży poślubnej do Włoch, urodziła syna – Antoniego Bazylego Rudolfa. Nie jest zbyt prawdopodobne, aby zniedołężniały, blisko pół wieku starszy od Marii szambelan był biologicznym ojcem tego dziecka. Małżeństwo prawdopodobnie miało na celu ratowanie honoru panny Łączyńskiej. Podobno ojcem był Arkadij Suworow, cioteczny wnuk feldmarszałka rosyjskiego, odrzucony przez rodzinę Marii Łączyńskiej ze względów „patriotycznych”. Niemniej syn został uznany przez szambelana Anastazego i uważany był w późniejszych latach za podobnego do ojca.

Po ślubie z Marią Ludwiką Napoleon otoczył Marię Walewską oraz obu jej synów opieką. Podarował jej pałacyk w Paryżu, gdzie zamieszkała z dziećmi jeszcze w 1810 roku. Nieślubny syn Aleksander otrzymał tytuł hrabiego oraz przynoszące zysk posiadłości ziemskie, co pozwoliło Aleksandrowi i jego matce uzyskać niezależność finansową. Tak zabezpieczona Maria złożyła w Warszawie wniosek o unieważnienie małżeństwa z Anastazym Walewskim, jakoby zawartego pod przymusem jej matki i brata Benedykta. W sierpniu 1812 r. uzyskała rozwód (Anastazy zmarł w 1815 roku), a po kilku miesiącach – po klęsce Napoleona w kampanii rosyjskiej – pojechała do Paryża. We wrześniu 1814 roku, po abdykacji Napoleona, odwiedziła go wraz z synem i bratem Teodorem na wyspie Elbie, a ostatni raz spotkała się z nim w 1815 roku, w ciągu 100 dni pomiędzy jego ucieczką z Elby a zesłaniem na św. Helenę.

A wracając do Walewic. Pałac został wzniesiony w 1783 roku dla szambelana króla St. A. Poniatowskiego-Anastazego Walewskiego i jego żony Magdaleny z Tyzenhauzów, wg projektu Hilarego Szpilowskiego. Wnętrza pałacowe były wielokrotnie przebudowywane i remontowane. Dawniej parter budynku zajmowały: salon, jadalnia, biblioteka i kaplica. Natomiast na piętrze znajdowały się pomieszczenia mieszkalne i gościnne. W pawilonach bocznych gdzie obecnie mieszczą się biura stadniny i pomieszczenia gospodarcze, znajdują się rzadkie tapety z początku XIX wieku z motywami zaczerpniętymi z greckiej mitologii.

Tuż przy pałacu płynie rzeka Mroga, którą możecie zobaczyć na zdjęciach. Przez mostek na rzece przechodzimy do znajdującego się na jej lewym brzegu parku krajobrazowego założonego w 1886 roku przez W. Kronenberga. W parku można podziwiać barokowe i klasycystyczne rzeźby wykonane z piaskowca: Marsa i Wenus, Dianę, wojownika w stroju antycznym. W północnej części parku znajdują się stawy z rybami.

W 1966 roku realizowano w Walewicach zdjęcia do filmu komediowego „Marysia i Napoleon”, a w 1979 roku do serialu „Rodzina Połanieckich”

Informacje praktyczne:

Zwiedzanie Pałacu oraz stadniny z przewodnikiem dla turystów indywidualnych jest możliwe w każdą niedzielę o godz.,13. , 14. oraz 15 wyłącznie po wcześniejszej rezerwacji. Kontakt z Kierownikiem Kompleksu Pałacowego telefon: 693 422 684.

Bilet ulgowy na zwiedzanie pałacu kosztuje 20 zł, a normalny 30 zł. Zwiedzanie stadniny kosztuje tyle samo.

Lokalizację przedstawiamy w linku oraz na mapie zamieszczonej poniżej.