Istebna – Izba Pamięci Jerzego Kukuczki

grudzień 2023

Każdy miłośnik gór zwiedzając okolice Wisły powinien zajrzeć do Istebnej, aby poznać historię i miejsce w którym żył jeden z najbardziej znanych polskich himalaistów Jerzy Kukuczka.

W małym drewnianym domku przerobionym na domek letniskowy, położonym przy końcu wąskiej asfaltowej drogi, wdowa po zdobywcy ośmiotysięczników Cecylia Kukuczka urządziła i prowadzi Izbę Pamięci poświęconą mężowi Jerzemu. W dwóch niewielkich izbach zgromadzono mnóstwo eksponatów związanych z nieżyjącym himalaistą. Oprócz pięknych fotografii z wysokogórskich wypraw znajdziecie tu wystawę dawnego sprzętu wspinaczkowego, pamiątkowe medale, książki i pamiątki związane ze zmarłym.

Izba pamięci Jerzego Kukuczki powstała siedem lat po śmierci himalaisty. Pani Cecylia widząc jak wiele osób przyjeżdża śladami alpinisty, robi zdjęcia, szuka jego śladów postanowiła zebrać wszystkie pamiątki po mężu i udostępnić je innym.

Pisała o tym tak: "Siedem lat po tragicznej śmierci Jerzego na południowej ścianie Lhotse, zaczęłam się zastanawiać nad utworzeniem jakiegoś miejsca poświęconego Jego osobie, dla młodzieży, dla szkół, które noszą Jego imię, dla Jego pasjonatów i ludzi, którzy nigdy Go nie zapomną. Miejsca, gdzie mogłabym opowiedzieć Jego himalajską historię i pokazać po Nim pamiątki".

Życie z człowiek opanowanym przez pasję zdobywania gór, których jeszcze nikt nie zdobył nie było łatwe, a nieustanne oczekiwanie na wieści z zaśnieżonych szczytów wyjątkowo niepokojące.

Wydawałoby się, że wybitny himalaista powinien być z krwi i kości „góralem”, ale Jerzy Kukuczka urodził się na Śląsku w Katowicach w 1948 roku. To jego rodzice pochodzili z Istebnej, a syn wrócił do tej miejscowości po latach i zamieszkał w Beskidzie Śląskim.

Jerzy z zawodu był elektrykiem, ale góry od zawsze były jego pasją. Niestety pasja była też przyczyną jego śmierci. Zginął tragicznie w 1989 roku podczas próby zdobycia Lhotse. Jerzy Kukuczka z Ryszardem Pawłowskim chcieli atakować niezdobytą wtedy południową ścianę Lhotse (8511 m). Będąc w niewielkiej odległości od szczytu Jerzy Kukuczka odpadł od ściany. Lina nie wytrzymała ciężaru i pękła, a polski himalaista spadł w przepaść.

Odnalezione następnego dnia ciało pochowano w lodowej szczelinie. Wielu znawców gór uważa Kukuczkę za najwybitniejszego himalaistę w historii. Zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, jako drugi człowiek na świecie. Wszedł na szczyt czternastu ośmiotysięczników, stanowiących Koronę Himalajów, a na dziesięć wspinał się nowymi drogami. Cztery szczyty zdobył, jako pierwszy himalaista zimą, trzynaście bez tlenu, siedem w stylu alpejskim, a jeden samotnie. Wszystkie góry zdobył w czasie o połowę krótszym niż jego poprzednik – Reinhold Messner. O tej rywalizacji Messner napisał kiedyś Jerzemu: „Nie jesteś drugi, jesteś wielki.”

Wracając z Izby Pamięci natknęliśmy się na grupę młodzieży szkolnej zmierzającej do chaty pani Cecylii, aby poznać historię jej męża. Was też zachęcamy do zajrzenia do tej klimatycznej miejscowości i poznania historii człowieka, który całe swoje życie związał z górami.

Informacje praktyczne:

Dom można zwiedzać w określonych godzinach, a dobrowolną opłatę wrzucamy do puszki. W pobliżu nie ma parkingu, więc samochód trzeba zostawić trochę wcześniej. Minąć się na wąskiej drodze z drugim samochodem raczej trudno.

Zwiedzanie lepiej wcześniej umówić telefonicznie +48 508 389 558 lub mailowo: cecyliakukuczka@gmail.com

W maju w Istebnej, co roku odbywa się Rajd Górski im. Jerzego Kukuczki

Lokalizację i ewentualną pieszą trasę do Izby Pamięci pokazujemy w linku oraz na mapie zamieszczonej niżej.